Column
Wat is multicultuur?
21 april 2007
Een column door Geert De Backer
Wie een debat wil voeren over de zogenaamde ‘multiculturele samenleving’ moet in de eerste plaats weten waarover hij/zij het heeft. Dat is een evidentie, die in dit specifieke debat nochtans dikwijls geen opgeld doet. Er is veel flou artistique. Sommigen beschouwen de multiculturele samenleving als een feitelijk gegeven, anderen als een te verwezenlijken doel. Maar wat is het precies?
Ik zou de multiculturele samenleving definiëren als het door elkaar bestaan van verschillende culturele groepen op éénzelfde grondgebied. Zo begrepen is de multiculturele samenleving inderdaad een feit, maar enkel in sommige van onze grootsteden. Stellen dat Vlaanderen multicultureel is, is op zijn minst een overdrijving.
Het louter vaststellen van de feitelijke toestand van de samenleving in onze steden houdt nog geen waardeoordeel in. Dat komt er pas als je gaat nagaan of de multiculturele samenleving ook daadwerkelijk een harmonieuze samenleving is, of alleszins harmonieuzer dan de vroegere monocultuur. Wie zijn ogen niet sluit voor de werkelijkheid kan niet beweren dat de samenleving in onze grote steden harmonieus is. De culturele groepen leven er grotendeels volkomen naast elkaar met een sterke tendens naar segregatie (apartheid of rassenscheiding). “In een multiculturele maatschappij bestaan er geen bindende waarden van een modelcultuur, maar zijn er slechts naast elkaar levende mensen die als het ware in groepjes naast elkaar op een kluitje zitten, dus feitelijk een verzameling getto’s,” merkt Bassam Tibi (Duits politicoloog van Syrische afkomst en moslim) op. De conflicten tussen groepen zijn veelvuldig en intens. Wie over de mogelijkheden beschikt, ontvlucht de stad, zoals vele tienduizenden burgers (voornamelijk autochtonen) de jongste decennia hebben gedaan.
Het is dus niet zo ongepast te stellen dat de multiculturele samenleving niet werkt. Toch blijft het de wensdroom van een groot deel van de socio-culturele en politieke elites in dit land. Zij blijven het multiculturele concept als ‘verrijkend’ aanprijzen en als voordeliger dan de vroegere samenleving, die als voorbijgestreefd wordt afgeschilderd. Dat heeft alles van een utopie (illusie) of een heilsleer en het hoeft niet te verwonderen dat deze nieuwe utopie zijn oorsprong vindt in het gauchistische (sterk linksgerichte politiek in Frankrijk), zoal niet marxistisch discours (rede) dat sinds de jaren ’60 onze samenleving ingrijpend tracht te hervormen (en daar ook deels in slaagt) door de oude structuren te slopen. Kenmerkend voor de aanhangers van een dergelijke heilsleer is dat dissidenties (afscheidingen, andersdenkenden) tegen de leer met ongekende felheid worden bestreden. Omdat ze elites zijn, beschikken de aanhangers van het multiculturele concept bovendien over aardig wat middelen om de tegenstanders te bekampen.
Veelal maken de voorstanders van de multicultuur gebruik van begripsverwarring en –vervuiling om de tegenstanders te demoniseren. Eén van de etiketten dat tot in den treure wordt gebruikt is ‘racisme’. Nochtans heeft het afwijzen van de multiculturele samenleving daar niets mee te maken, maar het begrip ‘racisme’ doet uitstekend dienst om tegenstanders (en hun mening) te criminaliseren.
Een ander bewust gecreëerd misverstand is dat multicultureel hetzelfde is als multi-etnisch. Tegenstanders van het ene zouden automatisch ook het ander verwerpen (en op die manier worden ze weer strafbaar). Veelal wordt de verwarring onopvallend gezaaid door termen voortdurend door elkaar te gebruiken, meestal ook vagere termen die niet zo snel eenduidige definities oproepen, zoals ‘veelkleurig’. Wie tegen de multicultuur is, verwerpt een ‘veelkleurige’ samenleving. Dat is listig, want de laatste term legt natuurlijk een associatie met huidskleur, een criterium dat in de verwerping van de multicultuur nochtans geen rol speelt. Het zijn uitermate leugenachtige technieken. Voor alle duidelijkheid dus dit: wij zijn, als tegenstanders van de multiculturele samenleving, geen racisten; wij maken ook geen onderscheid op basis van huidskleur of van etnische afstamming.
De multiculturalisten schijnen wel te beseffen dat op dit ogenblik het concept dat zij voorstaan in feite een vorm van segregatie inhoudt, hetgeen een harmonieuze samenleving in de weg staat. Zij weigeren niettemin afstand te doen van hun utopische denkbeelden en geloven rotsvast dat het nog zal goed komen.
Gelooft u, als inwoner van Lebbeke, rotsvast in een multiculturele toekomst?
Categorie: