Nieuws

Gemeentelijke Hold-up: Lebbeke hardst getroffen gemeente in de regio

Ontstaan

In 1997 ging het Gemeentekrediet op in de Frans-Belgische constructie Dexia. De gemeenten (eigenaar van het Gemeentekrediet) kregen daarvoor uiteraard een compensatie. Gedeeltelijk in geld, maar vooral in Dexia-aandelen. Deze aandelen werden gecentraliseerd in de Gemeentelijke Holding, die het belang van de gemeenten diende veilig te stellen. De gemeenten hadden immers baat met de jaarlijks uitgekeerde dividenden.

Schulden

Dat de Holding nu gebukt gaat onder schulden is het gevolg van een dodelijke combinatie: een management, onder leiding van leerling-tovenaar Carlos Bourgeois, dat steeds meer risico’s nam om de Holding te laten uitgroeien tot een “super holding” en een raad van bestuur die zich in slaap liet wiegen. Bourgeois zweerde bij diversificatie en kocht aandelen van een 20-tal maatschappijen en fondsen. Niet door wat Dexia-aandelen te verkopen of wat minder dividend uit te keren. Maar wel door het geld te lenen. Zo ontstonden de eerste schulden van de Holding. De redenering was: onze Dexia-portefeuille blijft de komende jaren in waarde stijgen en dekt ruimschoots onze kredieten. Maar dan kwam het Dexia-debacle in 2008. De Holding werd min of meer gedwongen om voor 500 miljoen euro deel te nemen aan een kapitaalsverhoging van Dexia, maar had geen liquiditeiten meer. Dus moest men opnieuw lenen. Dan ontstond deze ongelofelijke constructie: de Holding leent bij Dexia, met Dexia-aandelen in onderpand, om Dexia-aandelen te kopen! Ondertussen eisten de gemeenten hun jaarlijks dividend, want anders kloppen hun begrotingen niet meer. De laatste dividenden werden dan ook maar met geleend geld uitbetaald.

Superplan

Toen deed de Holding een wanhoopspoging om nieuw kapitaal binnen te krijgen: men beloofde de gemeenten een jaarlijkse opbrengst van 13% wanneer ze intekenden op preferente aandelen. Iemand die in de huidige marktsituatie 13% rente zwart op wit belooft, vliegt in de cel. Totaal ongeloofwaardig. Maar het gemeentebestuur van Lebbeke trapte er natuurlijk in en stortte 400.000 euro bij Dexia geleend geld (!) in de bodemloze put van de Gemeentelijke Holding. “Er is een gegarandeerde opbrengst van 13% gedurende tien jaar. Dit is vanuit financieel oogpunt een zeer goede zaak voor de gemeente”, juichte schepen van financiën François Willems (Open VLD). Eerste schepen Dirk De Cock (De Ploeg) trakteerde de gemeenteraad met een uitvoerige uiteenzetting over het belang van de historische participatie van de gemeente. Open VLD-burgemeester Saeys tenslotte verweet dat men “gek zou moeten zijn om hier niet aan deel te nemen”. Men moest niet gek zijn om er op in te tekenen, men moest gek zijn om te geloven in het verhaaltje van die 13% en om te denken dat dat mooie liedje zou blijven duren. 60 gemeenten hebben er trouwens niet op ingetekend. Het Vlaams Belang heeft als enige fractie tegen deze operatie gestemd.

Superflop

Op 22 oktober kondigde de raad van bestuur van de Gemeentelijke Holding uiteindelijk aan dat de Holding in vrijwillige vereffening gaat. Dexia moet als grootste schuldeiser 805 miljoen euro uit de ontmanteling van de Holding weten te halen. De rest van de schuldenkoek, 835 miljoen euro, komt uit kwijtscheldingen en borgstellingen. De gewesten zijn hierbij de grootste verliezers. Ze zijn zowel hun kortlopende leningen (goed voor 120 miljoen) als hun waarborgen (goed voor 450 miljoen euro) kwijt. In totaal verliezen de gewesten 570 miljoen euro. Vlaanderen alleen al moet 265 miljoen euro afdokken. Ondanks deze ‘deal’ kan het Vlaams Belang zich niet van de indruk ontdoen dat de truc van de vrijwillige vereffening in feite wordt gebruikt om het potje van de Holding gedekt te houden. Bij een faillissement moet er immers van rechtswege worden nagegaan of de bestuurders grove fouten hebben begaan in hun beleidsvoering. In dat geval kunnen zij aansprakelijk gesteld worden en dat is iets waar de meesten van hen, allemaal politieke figuren, zeker niet op zitten wachten. Van een parlementaire onderzoekscommissie, die het Vlaams Belang geëist heeft, willen de traditionele partijen niet weten. N-VA en SP.a zitten in de Vlaamse regering en zijn daar tégen een Dexia-onderzoekscommissie. Federaal zitten diezelfde N-VA en SP.a in de oppositie en zijn ze voor. Geloofwaardigheid troef dus. Alhoewel in dit scenario geen bijkomende last op de lokale besturen wordt gelegd om mee te helpen met het delgen van de schuldenput, moet de volledige afhandeling van dit dossier worden afgewacht alvorens we hierover zekerheid kunnen hebben. Het staat vast dat de burger het wanbeheer zal betalen: federaal, gewestelijk en/of gemeentelijk.

 Verantwoording

Uiteraard heeft het Vlaams Belang meteen het bestuur ter verantwoording geroepen en hebben we de aanstelling van een raadsman geëist om het gemeentelijk belang veilig te stellen. Het gemeentebestuur is helaas van mening dat de kosten voor het aanstellen van een raadsman te hoog zullen oplopen. Als ze maar evengoed hadden nagedacht over die peperdure lening van 400.000 euro.  De schepen van financiën Willems (Open VLD) mag dan wel beweren dat de gemeente ‘een goed draaiend bedrijf is’, maar over een periode van 20 jaar jaarlijks zo’n 28.000 euro betalen aan een lening die uiteindelijk niets opgebracht heeft, is niet meteen een voorbeeld van goed financieel management. Met 28.000 euro had men bijvoorbeeld een twintigtal speeltuigen voor de speelpleinen kunnen aanschaffen, drugspreventieve maatregelen kunnen nemen, de lokale middenstand kunnen ondersteunen en ga zo maar door. Uit een vergelijkende studie van De Standaard blijkt trouwens dat in onze regio Lebbeke het hardst getroffen wordt door deze nieuwe Dexia-crisis. Het mag gezegd worden dat het gemeentebestuur deze keer behoorlijk stilletjes werd tijdens de tussenkomst van Vlaams Belang-fractievoorzitter Gunther Buggenhout. Eerste schepen Dirk De Cock (De Ploeg) stak met schaamte zijn vingertje naar omhoog toen Gunther Buggenhout vroeg wie onze gemeentelijke vertegenwoordiger was in de raad van bestuur van de Holding. Elk excuus – “de federale regering heeft ons in de steek gelaten”, “we werden op een verkeerd been gezet” – werd aangegrepen om zijn verantwoordelijkheid te minimaliseren. Tijd om de raden van bestuur te vullen met mensen die er wel verstand van hebben in plaats van met graaiende politiekers! Alhoewel er nog geen bijkomende last op de lokale besturen wordt gelegd om mee te helpen met het delgen van de schuldenput, moet de volledige afhandeling van dit dossier worden afgewacht alvorens we hierover zekerheid kunnen hebben. Het staat vast dat de burger het wanbeheer zal betalen: federaal, gewestelijk en/of gemeentelijk.